kafatası yan

İnsan kafatasının yandan görünümü

Kafatası (cranium), beyni çevreleyen ve oldukça güçlü bir kemikten koruma sistemidir. Kafatasının kemik yapısı kendine özgüdür. Kemiklerin birleşim noktaları girintili çıkıntılı bir yapıya sahiptir. Nedeni ise kafatası kemiklerinin birleşim noktalarının birbirine geçebilecek şekilde tasarlanmış olmasındandır.

Erişkin bir bireyde oldukça sert ve güçlü bir yapıya sahiptir. Ancak yenidoğan bir bebekte kafatası henüz kemik halini almamış ve yumuşak bir yapıda olur. Ayrıca kafatasını oluşturan kemikler birbirine tam olarak oturmamıştır. Kemiklerin birleşim noktaları arasında boşluklar (fontanel, bıngıldak) vardır. İlk bakışta bir dezavantaj gibi görünse de, aslında doğumda bebeğin hayatını kurtaran bir özelliktir. Eğer bebeğin kafası tam olarak kemikten sert bir yapıya sahip olsaydı ve arada herhangi bir boşluk bulunmasaydı, doğum eyleminin gerçekleşmesi imkansız olurdu. Ancak bebeklerde kafatası kemiklerini oluşturan kıkırdak ve yumuşak yapıdan dolayı kemikler esneklik kazanarak, eğilme ve bükülme özelliği taşırlar. Fakat sadece esneme tabii ki yetersizdir. Kafatasının esneyebilmesi için de bir alana ihtiyaç vardır. Bu alan da doğun esnasında tam olarak kapanmamış kafatası aralığıdır. Kafatası kemikleri sıkışarak aradaki boşluğu doldurur. Hatta ve hatta birbirleri üzerine doğru çıkarlar. Böylelikle kafanın hacmi de küçülmüş olur. Bu sayede bebek, kafa hacminin yarısı kadar olan doğum kanalından geçerek sağlıklı bir şekilde doğar.

Omurgalılarda iskeletin en üst bölümü; başın şeklini belirler ve içindeki organları korur.

kafatası ön

İnsan kafatasının önden görünümü

Kafa kemikleri iki bölümde incelenirler:

  • İçinde merkezi sinir sisteminin oturduğu toplam 8 kemikten oluşan yapıdır (neurocranium, ossa cranii, craniales). Beyin ve diğer merkezi sinir sistemi yapılarını saran kısımı çevreleyen kemiklerdir. Bu kemikler:
    • Os frontale (frontal kemik)
    • Os parietale ( Sağda ve solda birer tane olmak üzere toplam 2 adet)
    • Os occipitale (ense kemiği olup içinden omuriliğin çıktığı foramen magnum’u barındırır).
    • Os sphenoidale (Sfenoid, hipofiz bezini taşıyan Fossa hypophysialis, bu kemik üzerindeki Sella turcica “Türk eğeri” üzerindedir).
    • Os temporale (Sağda ve solda birer tane olmak üzere toplam 2 adet)
    • Os Ethmoidale
  • Yüzü oluşturan kemikler (viscerocranium, ossa faciei, facialia): Yüzü oluşturan kemiklerdir. Bu kemikler:
    • Maxilla (üst çene kemiği)
    • Os palatinum(damak kemiği)
    • Os lacrimale
    • Vomer
    • Os zygomaticum (elmacık kemiği)
    • Os nasale
    • Concha nasalis inferior
    • >Mandibula (alt çene kemiği)
    • Os hyoideum
    • Ossicula auditus

Bu kemiklerden sadece alt çene kemiği hareketlidir; diğerleri birbirlerine suturalarla kaynaşmıştır.

Kaynak:
1. Vikipedi
2. Vikipedia